هَزار

تغذيه و پيشگيري در سنگ هاي صفراوي

Sat, 05 May 2012 07:54:00 GMT

رسنگ کيسه صفرا اساسا با مصرف يک رژيم غذايي پر چرب و کم فيبر مرتبط است و اين عارضه در سال هاي دور در جوامع آسيايي و آفريقايي غير مرسوم بوده است چرا که رژيم غذايي مردمان اين جوامع بر پايه مصرف مقادير فراواني از گياهان و فيبر بوده ولي در سال هاي اخير در کشورهاي در حال توسعه، با توجه به تغيير عادات غذايي اين مشکل در جوامع آسيايي نيز شيوع يافته است. شيوع اين عارضه با حرکت به سمت رژيم هاي جوامع غربي بيشتر مي شود.
به نظر مي رسد که عوامل تغذيه اي اصلي که با افزايش خطر ابتلاء به سنگ صفراوي مرتبط مي باشند عبارتند از: افزايش در ميزان پروتئين و چربي دريافتي، کاهش فيبر غذايي و مصرف بيشتر چربي هاي اشباع شده نسبت به چربي هاي غير اشباع .
مطالعات علمي نشان داده اند که عواملي به شرح زير با کاهش خطر کيسه صفرا مرتبط مي باشند:
رژيم غذايي بر پايه مصرف منابع گياهي
ممکن است هر دو عامل پروتئين و چربي حيواني در تشکيل سنگ صفرا موثر باشند. در اغلب جوامع غربي حدود 80 در صد از سنگ هاي کيسه صفرا از نوع سنگ هاي کلسترولي هستند که نشانگر اهميت کاهش دادن چربي اشباع و کلسترول در رژيم غذايي مي باشد. لذا جاي تعجبي ندارد که زنان گياهخوار در مقايسه با زنان غير گياهخوار شانس کمتري را براي ابتلا به سنگ هاي صفراوي دارند چرا که رژيم هاي گياهخواري غني از فيبر هستند و هر چقدر هم که حاوي چربي باشند بيشتر چربي آن ها از نوع غير اشباع مي باشد.
ويتامين C ريزمغذي ديگري است که به مقادير زياد در رژيم هاي گياهخواري يافت مي شود و ميزان کاتابوليسم کلسترول را متاثر مي کند و ارتباط معکوسي را با خطر ابتلا به سنگ کيسه صفرا در زنان نشان مي دهد. زناني که بيشترين منابع پروتئين گياهي را مصرف مي کنند، نسبت به آن ها که حداقل ميزان را مصرف مي کنند، 20 تا 30 درصد خطر کمتري را براي ابتلا به سنگ هاي صفراوي دارند. البته يک استثناء هم در مورد منابع غذايي گياهي هست و آن اين است که اسيدهاي چرب ترانس که در روغن هاي هيدروژنه گياهي يافت مي شوند خطر ابتلاء به سنگ کيسه صفراوي را افزايش مي دهند.
جايگزيني شکر و نشاسته هاي تصفيه شده با منابع کربوهيدراتي پر فيبر
نمايه اشباع صفرا از کلسترول، يک ريسک فاکتور شناخته شده براي تشکيل سنگ هاي صفراوي محسوب مي گردد و اين نمايه در رژيم هاي غذايي اي که در آن ها منابع کربوهيدرات هاي تصفيه شده (نسبت به منابع کربوهيدرات تصفيه نشده) بيشتر دريافت مي گردد افزايش مي يابد. افرادي که بيشترين مقادير کربوهيدرات تصفيه شده را مصرف مي کنند نسبت به افرادي که کمترين مقادير را مصرف مي کنند، حدود 60 درصد بيشتر در خطر ابتلا به سنگ هاي صفراوي مي باشند و بالعکس افرادي که بيشترين مقادير فيبر را مصرف مي کنند (به ويژه فيبر محلول) در مقايسه با افرادي که کمترين مقدار فيبر را مصرف مي نمايند، در حدود 15 درصد در خطر کمتري براي ابتلا به سنگ هاي صفراوي مي باشند.
اجتناب از اضافه وزن و بهره مندي از يک روش سالم براي کنترل وزن
زنان داراي اضافه وزن با نمايه توده بدني 30 و يا بيشتر (در مقايسه با افرادي با وزن طبيعي و نمايه توده بدني کمتر از 25) ، حداقل 2 برابر بيشتر در خطر ابتلا به سنگ هاي صفراوي مي باشند. ميزان شانس ابتلا در مرداني که نمايه توده بدني آن ها حداقل 25 است در مقايسه با زنان با نمايه توده بدني کمتر از 5/22، مشابه مي باشد. خطر ابتلا براي زنان، در درجه هاي شديدتر چاقي (براي مثال نمايه توده بدني 30-45) نسبت به زناني که نمايه توده بدني آن ها کمتر از 24 باشد ، 7/3 - 4/7برابر بيشتر مي باشد.
چرخه وزن و يا رژيم هاي يويويي ( کاهش وزن مکرر و بازگشت مجدد وزن کاهش يافته) احتمال سنگ صفراوي را افزايش مي دهد و ميزان افزايش خطر ابتلا در چرخه هاي وزني سبک (افرادي که کاهش وزن و بازگشت وزن شان در حدود 5/2 - 5/4 کيلوگرم است) حدود 20 درصد است و در چرخه هاي وزني شديد (افرادي که ميزان کاهش وزن و بازگشت وزن شان بيشتر از 10 کيلوگرم است) حدود 70 درصد مي باشد.
رژيم هاي بسيار کم کالري خطر ابتلا به سنگ کيسه صفرا را افزايش مي دهد
در طي کاهش وزن سريع شرايطي چون انسداد کيسه صفراوي و اشباع صفرا از کلسترول ايجاد مي شوند که احتمال ابتلا به سنگ صفراوي را به مقدار زيادي افزايش مي دهند.
در رژيم هاي محدود از کالري که حاوي چربي اندکي هستند(10 گرم در روز) ميزان تخليه کيسه صفرا افزايش يافته و پيشگيري از ايجاد سنگ صفراوي بيشتر مي گردد. برخي شواهد علمي از کاهش وزن بر پايه رژيم هاي غذايي کم چرب و بر پايه مصرف منابع غذايي گياهي که عموما سبب کنترل وزني سالم و مداوم مي گردند ( نسبت به استفاده از رژيم هايي با فرمول هاي بسيار کم کالري) ، حمايت مي نمايند.
فعاليت بدني
برخي شواهد علمي چنين پيشنهاد مي کنند که فعاليت بدني، شانس ابتلا به سنگ هاي کيسه صفرا را کاهش مي دهد و در مردان جوان و ميانسال (65 ساله و يا جوان تر) که بيشترين فعاليت بدني را داشتند در مقايسه با افرادي که حداقل فعاليت بدني را داشتند، خطر پيشرفت سنگ کيسه صفراوي به نصف کاهش يافت. در حالي که در مردان مسن تر فعاليت بدني خطر ابتلا را تا 25 درصد تخفيف داد. همچنين در زنان، فعاليت بدني از تشکيل سنگ صفراوي تا 25 درصد پيشگيري نمود.
آنچه که به خانواده توصيه مي شود
مي توان با پيروي از يک رژيم غذايي پرفيبر به ويژه يک رژيم غذايي گياهخواري، به ميزان زيادي از تشکيل سنگ کيسه صفرا اجتناب نمود. بيماران مي بايست از مصرف محصولات غني از چربي اشباع شده (براي مثال محصولات حيواني) و چربي ترانس ( براي مثال غذاهاي فر آوري شده) اجتناب نمايند. جالب است که بدانيد مصرف غذاهاي غني از چربي چند زنجيره اي غير اشباع (مثل مغزها و ديگر محصولات گياهي) مي توانند خطر ابتلا را کاهش دهند.
پيشگيري
شما مي توانيد خطر سنگ هاي صفراوي را کاهش دهيد ، اگر:
* زمان صرف وعده هاي غذايي را از دست ندهيد. سعي کنيد که همه روزه زمان هميشگي صرف وعده هاي غذايي خود را حفظ کنيد و نظم غذايي خود را از دست ندهيد. از دست دادن نظم وعده هاي غذايي و گرسنگي مي تواند خطرابتلاء به سنگ هاي صفراوي را افزايش دهد.
* در اکثر روزهاي هفته به ورزش و فعاليت بدني بپردازيد. ورزش غيرفعال بودن خطر سنگ هاي صفراوي را افزايش مي دهد، بنابراين فعاليت بدني منظم را در برنامه روزانه خود بگنجانيد اگر تا به حال فعاليت بدني نداشته ايد، از ميزان کم شروع کنيد و آن را به ميزان 30 دقيقه فعاليت بدني در روز و بيشتر در روزهاي هفته برسانيد.
* وزن تان را به آرامي کاهش دهيد. اگر به کاهش وزن نياز داريد، اين روند را به آرامي طي کنيد. کاهش وزن سريع خطر سنگ هاي صفراوي را افزايش مي دهد. هدف تان را کاهش وزن حدود 5/0 تا 1 کيلوگرم در هفته قرار دهيد.
* وز ن تان را در محدوده اي سالم و متناسب نگه داريد. اضافه وزن و چاقي خطر سنگ هاي صفراوي را افزايش مي دهد. با کاهش دريافت کالري و افزايش فعاليت بدني به وزن سالم برسيد. هنگامي که به وزن سلامت خود رسيديد با ادامه رژيم غذايي سالم و فعاليت بدني کافي آن را حفظ کنيد.
براي مشاهده ي وب سايت دکتر فرشچي مي توانيد به آدرس اينترنتي www.novindiet.com مراجعه نماييد.
دکتر حميدرضا فرشچي - همکار تبيان
متخصص تغذيه - فوق تخصص ديابت و چاقي

اگر مي خواهيد با کارشناسان تغذيه ي سايت درباره رژيم هاي غذايي مشورت کنيد، اينجا را کليک کنيد.
اگر مي خواهيد با پزشکان سايت مشورت کنيد، اينجا را کليک کنيد.
براي شرکت در بحث هاي انجمن سايت مرتبط با بهداشت و سلامت، اينجا را کليک کنيد.

استاد شهيد آيت الله مطهري

Wed, 02 May 2012 11:28:00 GMT

استاد شهيد آيت الله مطهري در 13 بهمن 1298 هجري شمسي در فريمان واقع در 75 کيلومتري شهر مقدس مشهد در يک خانواده اصيل روحاني چشم به جهان مي گشايد. پس از طي دوران طفوليت به مکتبخانه رفته و به فراگيري دروس ابتدايي

مي پردازد. در سن دوازده سالگي به حوزه علميه مشهد عزيمت نموده و به تحصيل مقدمات علوم اسلامي اشتغال مي ورزد. در سال 1316 عليرغم مبارزه شديد رضاخان با روحانيت و عليرغم مخالفت دوستان و نزديکان، براي تکميل تحصيلات خود عازم حوزه علميه قم مي شود در حالي که به تازگي موسس گرانقدر آن آيت الله العظمي حاج شيخ عبدالکريم حائري يزدي ديده از جهان فروبسته و رياست حوزه را سه تن از مدرسان بزرگ آن آيات عظام سيد محمد حجت، سيد صدرالدين صدر و سيد محمد تقي خوانساري به عهد گرفته اند.

در دوره اقامت پانزده ساله خود در قم از محضر مرحوم آيت الله العظمي بروجردي (در فقه و اصول) و حضرت امام خميني ( به مدت 12 سال در فلسفه ملاصدرا و عرفان و اخلاق و اصول) و مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي (در فلسفه : الهيات شفاي بوعلي و دروس ديگر) بهره مي گيرد. قبل از هجرت آيت الله العظمي بروجردي به قم نيز استاد شهيد گاهي به بروجرد مي رفته و از محضر ايشان استفاده مي کرده است. مولف شهيد مدتي نيز از محضر مرحوم آيت الله حاج ميرزا علي آقا شيرازي در اخلاق و عرفان بهره هاي معنوي فراوان برده است. از اساتيد ديگر استاد مطهري مي توان از مرحوم آيت الله سيد محمد حجت ( در اصول) و مرحوم آيت الله سيد محمد محقق داماد (در فقه) نام برد. وي در مدت اقامت خود در قم علاوه بر تحصيل علم، در امور اجتماعي و سياسي نيز مشارکت داشته و از جمله با فدائيان اسلام در ارتباط بوده است. در سال 1331 در حالي که از مدرسين معروف و از

اميدهاي آينده حوزه به شمار مي رود به تهران مهاجرت مي کند. در تهران به تدريس در مدرسه مروي و تأليف و سخنرانيهاي تحقيقي مي پردازد. در سال 1334 اولين جلسه تفسير انجمن اسلامي دانشجويان توسط استاد مطهري تشکيل مي گردد. در همان سال تدريس خود در دانشکده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه تهران را آغاز مي کند. در سالهاي 1337 و 1338 که انجمن اسلامي پزشکان تشکيل مي شود .استاد مطهري از سخنرانان اصلي اين انجمن است و در طول سالهاي 1340 تا 1350 سخنران منحصر به فرد اين انجمن مي باشد که بحثهاي مهمي از ايشان به يادگار مانده است.

کنار امام بوده است به طوري که مي توان سازماندهي قيام پانزده خرداد در تهران و هماهنگي آن با رهبري امام را مرهون تلاشهاي او و يارانش دانست. در ساعت 1 بعد از نيمه شب روز چهارشنبه پانزده خرداد 1342 به دنبال يک سخنراني مهيج عليه شخص شاه به وسيله پليس دستگير شده و به زندان موقت شهرباني منتقل مي شود و به همراه تعدادي از روحانيون تهران زنداني مي گردد. پس از 43 روز به دنبال مهاجرت علماي شهرستانها به تهران و فشار مردم، به همراه ساير روحانيون از زندان آزاد مي شود.

پس از تشکيل هيئتهاي موتلفه اسلامي، استاد مطهري از سوي امام خميني همراه چند تن ديگر از شخصيتهاي روحاني عهده دار رهبري اين هيئتها مي گردد. پس از ترور حسنعلي منصور نخست وزير وقت توسط شهيد محمد بخارايي کادر رهبري هيئتهاي موتلفه شناسايي و دستگير مي شود ولي از آنجا که قاضي يي که پرونده اين گروه تحت نظر او بود مدتي در قم نزد استاد تحصيل کرده بود به ايشان پيغام مي فرستد که حق استادي را به جا آوردم و بدين ترتيب استاد شهيد از مهلکه جان سالم بدر مي برد. سنگينتر مي شود. در اين زمان وي به تأليف کتاب در موضوعات مورد نياز جامعه و ايراد سخنراني در دانشگاهها، انجمن اسلامي

کردن محتواي نهضت اسلامي پزشکان، مسجد هدايت، مسجد جامع نارمک و غيره ادامه مي دهد. به طور کلي استاد شهيد که به يک نهضت اسلامي معتقد بود نه به هر نهضتي، براي اسلامي کردن محتواي نهضت تلاشهاي ايدئولوژيک بسياري نمود و با اقدام به تأسيس حسينيه ارشاد نمود و با کجرويها و انحرافات مبارزه سرسختانه کرد. در سال 1346 به کمک چند تن از دوستان اقدام به تأسيس حسينيه ارشاد نمود به طوري که مي توان او را بنيانگذار آن موسسه دانست. ولي پس از مدتي به علت تکروي و کارهاي خودسرانه و بدون مشورت يکي از اعضاي هيئت مديره و ممانعت او از اجراي طرحهاي استاد و از جمله ايجاد يک شوراي روحاني که کارهاي علمي و تبليغي حسينيه زير نظر آن شورا باشد سرانجام در سال 1349 عليرغم زحمات زيادي که براي آن موسسه کشيده بود و عليرغم اميد زيادي که به آينده آن بسته بود در حالي که در آن چند سال خون دل زيادي خورده بود از عضويت هيئت مديره آن موسسه استعفا داد و آن را ترک گفت.

در سال 1348 به خاطر صدور اعلاميه اي با امضاي ايشان و حضرت علامه طباطبايي و آِيت الله حاج سيد ابوالفضل مجتهد زنجاني مبني بر جمع اعانه براي کمک به آوارگان فلسطيني و اعلام آن طي يک سخنراني در حسينيه ارشاد دستگير شد و مدت کوتاهي در زندان تک سلولي به سربرد. از سال 1349 تا 1351 برنامه هاي تبليغي مسجدالجواد را زير نظر داشت و غالباً خود سخنران اصلي بود تا اينکه آن مسجد و به دنبال آن حسينيه ارشاد تعطيل گرديد و بار ديگر استاد مطهري دستگير و مدتي در بازداشت قرار گرفت. پس از آن استاد شهيد سخنرانيهاي خود را در مسجد جاويد و مسجد ارک و غيره ايراد مي کرد. بعد از مدتي مسجد جاويد نيز تعطيل گرديد. در حدود سال 1353 ممنوع المنبر گرديد و اين ممنوعيت تا پيروزي انقلاب اسلامي ادامه داشت.

اما مهمترين خدمات استاد مطهري در طول حيات پر برکتش ارائه ايدئولوژي اصيل اسلامي از طريق درس و سخنراني و تأليف کتاب است. اين امر خصوصاً در سالهاي 1351 تا 1357 به خاطر افزايش تبليغات گروههاي چپ و پديد آمدن گروههاي مسلمان چپ زده و ظهور پديده التقاط به اوج خود مي رسد. گذشته از حضرت امام، استاد مطهري اولين شخصيتي است که به خطر سران سازمان موسوم به « مجاهدين خلق ايران » پي مي برد و ديگران را از همکاري با اين سازمان باز مي دارد و حتي تغيير ايدئولوژي آنها را پيش بيني مي نمايد. در اين سالها استاد شهيد به توصيه حضرت امام مبني بر تدريس در حوزه علمي قم هفته اي دو روز به قم عزيمت نموده و درسهاي مهمي در آن حوزه القا مي نمايد و همزمان در تهران نيز درسهايي در منزل و غيره تدريس مي کند. در سال 1355 به دنبال يک درگيري با يک استاد کمونيست دانشکده الهيات! زودتر از موعد مقرر بازنشسته مي شود. همچنين در اين سالها استاد شهيد با همکاري تني چند از شخصيتهاي روحاني، «جامعه روحانيت مبارز تهران » را بنيان مي گذارد بدان اميد که روحانيت شهرستانها نيز به تدريج چنين سازماني پيدا کند.

گرچه ارتباط استاد مطهري با امام خميني پس از تبعيد ايشان از ايران به وسيله نامه و غيره استمرار داشته است ولي در سال 1355 موفق گرديد مسافرتي به نجف اشرف نموده و ضمن ديدار با امام خميني درباره مسائل مهم نهضت و حوزه هاي علميه با ايشان مشورت نمايد. پس از شهادت آيت الله سيد مصطفي خميني و آغاز دوره جديد نهضت اسلامي، استاد مطهري به طور تمام وقت درخدمت نهضت قرار مي گيرد و در تمام مراحل آن نقشي اساسي ايفا مي نمايد. در دوران اقامت حضرت امام در پاريس، سفري به آن ديار نموده و در مورد مسائل مهم انقلاب با ايشان گفتگو مي کند و در همين سفر امام خميني ايشان را مسؤول تشکيل شوراي انقلاب اسلامي مي نمايد. هنگام بازگشت امام خميني به ايران مسؤوليت کميته استقبال از امام را شخصاً به عهده مي گيرد و تا پيروزي انقلاب اسلامي و پس از آن همواره در کنار رهبر عظيم الشأن انقلاب اسلامي و مشاوري دلسوز و مورد اعتماد براي ايشان بود تا اينکه در ساعت بيست و دو و بيست دقيقه سه شنبه يازدهم ارديبهشت ماه سال 1358 در تاريکي شب در حالي که از يکي از جلسات فکري سياسي بيرون آمده بود يا گلوله گروه نادان و جنايتکار فرقان که به مغزش اصابت نمود به شهادت مي رسد و امام و امت اسلام در حالي که اميدها به آن بزرگمرد بسته بودند در ماتمي عظيم فرو مي روند.

سلام و درود خدا بر روح پاک و مطهرش.

پروتزهاي عصبي

Tue, 01 May 2012 08:05:00 GMT

مغز يکي از پيچيده ترين قسمت ها در بدن انسان است و هرگونه اختلال و نقص در سيستم عملکرد آن به سختي قابل درمان است . امروزه بسياري از انسان ها به دلايل مادرزادي و يا تصادف دچار ضايعه در سيستم عصبي و به دنبال آن نابينايي، ناشنوايي،عدم توانايي حرکتي و . . . مي شوند. يکي از رشته هاي مهندسي نوين که به بررسي راه هاي درمان و ساخت پروتز براي اين دسته از بيماران مي پردازد، مهندسي عصبي است.

پروتزهاي عصبي

مغز انسان پيچيده ترين و اسرار آميز ترين ساختار زيستي در جهان است و هنوز دانشمندان پرسشهاي بدون جواب بسياري را در مورد عملکرد مغز دارند.

مغز از دو نوع سلول تشکيل شده است. سلولهاي عصبي و سلوهاي گليال يا غير عصبي. تنها در قشر مغز انسان بالغ بيش از 30 ميليارد سلول عصبي وجود دارد که هر کدام از اين سلولهاي با حدود ده هزار اتصال سيناپسي با سولهاي ديگر در ارتباط است و در هر ميليمتر مکعب از قشر مغز انسان ، بيش از يک ميليارد اتصال سيناپسي وجود دارد که سلولها و فرامين آنها را از طريق آکسونها يا رشته هاي عصبي به بخشهاي ديگر ارسال مي کند.

در دهه هاي اخير دانشمندان تلاش هاي گسترده اي را براي شناخت عملکرد مغز انجام داده اند که بخش مهمي از اين تلاشها معطوف به شناخت پيامهاي عصبي ارسال شده از مغز ، الگوهاي ارسال آنها و در نهايت بازسازي اين پيامها بوده است. يکي از رشته هاي علمي جديدکه به اين گونه بررسي ها مي پردازد رشته مهندسي عصبي است.

مهندسي عصبي تلاش مي کند تا با استفاده از تکنيک هاي مهندسي اقدام به شناخت ، ترميم و تعويض سيستم عصبي با استفاده از دستگاهاي رابط مغز و کامپيوتر ( پروتزهاي عصبي) کند . اين حوزه از مهندسي ، بخشي ميان رشته اي است که علومي مانند علوم اعصاب آزمايشي و محاسباتي ، عصب شناسي باليني ، مهندسي برق و پردازش سيگنال در پيدايش آن دخيل هستند و از سوي ديگر عناصري از علوم رباتيک ، سايبرناتيک ، مهندسي کامپيوتر ، مهندسي بافتهاي عصبي ، علم مواد و نانوتکنولوژي نيز در آن به کار گرفته مي شوند.

يک نمونه از اين دستگاهها ، کاشت حلزوني گوش است. اين وسيله جانشين عملکردهايي مي شود که توسط پرده ي گوش و استخوان رکابي انجام شده و اقدام به شبيه سازي بخش حلزوني گوش در آناليز فرکانس هاي صدا مي کند. براي انجام اين کار ميکروفوني در بخش بيروني صداها رو جذب و پردازش مي کند. سپس صداي پردازش شده به بخش ديگري ارسال مي گردد که بواسطه ي رشته اي از ميکروالکترودها موجب تحريک اعصاب شنوايي و شنيده شدن اصوات مي شود. و به اين ترتيب بخشي از شنوايي دسته اي از افراد ناشنوا را به آنها بر مي گرداند.

مهندسي عصبي تلاش مي کند تا با استفاده از تکنيک هاي مهندسي اقدام به شناخت ، ترميم و تعويض سيستم عصبي با استفاده از دستگاهاي رابط مغز و کامپيوتر ( پروتزهاي عصبي) کند

همچنين پروتزهاي بينايي که بخشي مهم از مطالعات فناوري عصبي رو تشکيل مي دهند اين گروه از پروتزها براي زندگي روزمره بسياري از افراد نابينا هم نقشي حياتي دارد. در سيستم بينايي سالم ، تصاوير از طريق سلولهاي دريافت کننده تصوير در شبکيه به امواج الکتريکي تبديل مي شوند و از طريق خطوط عصبي انتقال امواج به مغر منتقل مي شوند و از طريق بخش بينايي مغز درک مي شوند. صدمه به هر يک از عناصر اين مسير بينايي موجب نابينايي مي گردد.

پروتزهاي بينايي مي توانند از طريق تحريک الکتريکي سلولهاي عصبي ، تصوير را به سيستم بينايي مغز منتقل کنند. براي اين کار يک دوربين کوچک تصاوير را به صورت امواج بيسيم به پروتز منتقل مي کند و پروتز بينايي ، تصوير را بر روي شبکه اي از الکترودها ترسيم مي کند. اين شبکه ي الکترودي به شکلي کارا 600 تا 1000 نقطه از اعصاب موجود در شبکيه را تحريک مي کند و از اين طريق منجر به تشکيل تصوير در بخش بينايي مي شوند. اين تحريک مي تواند در هر بخش از مسير انتقال سيگنالهاي بينايي اتفاق بيفتد. تحريک هم مي تواند در اعصاب بينايي رخ دهد تا بخش بينايي مغز تصوير را درک کند و هم مي تواند قشر بينايي مغز را هدف قرار دهد. در هر صورت آزمايشهاي باليني تاکنون موفقيتهاي خوبي را در تحريک شبکيه ثبت کرده اند.

هر چند آغاز فعاليت در حوزه ي فناوري عصبي به بيش از نيم قرن مي رسد ولي به طور جدي از بيست سال پيش تا به امروز اين فناوري مورد توجه دانشمندان علوم مرتبط بوده است. در ايران نيز پس از قريب به 20 سال تحقيقات غير متمرکز در اين زمينه ، مرکز فناوري عصبي ايران در سال 1388 افتتاح شد. اين مرکز از چندين آزمايشگاه تحقيقاتي بهره مي برد که بر روي پروژه هاي مهمي فعال هستند.

شناخت کامل مغز انسان شايد رويايي باشد که به اين زودي ها به آن دست پيدا نکنيم ولي سرعت پيشرفت در اين راه حيرت آور است. هر سال مقالات و نتايج پژوهش هاي بسيار زيادي منتشر مي شود و اخبار تحقيقات و دستاوردهاي محرمانه در اين حوزه به بيرون درز پيدا مي کند که تمامي آنها حاکي از پيشرفت هاي شگرف در راه شناخت هر چه بيشتر مغز است. اما اين سوال پيش روي ما خواهد بود که شناخت بيشتر مغز و در نتيجه امکان کنترل فعاليتها و دستورهاي آن همواره به نفع ماست يا ممکن است خطرناک هم باشد؟ آينده پاسخ گوي سوالات ما خواهد بود.

عالم ذر چيست؟ و کجاست؟

Mon, 30 Apr 2012 08:50:00 GMT

<** ادامه مطلب... **>

عالم ذر چيست؟ و کجاست؟

مى گويند در عالم ذرّ، ارواح قبول سعادت و شقاوت نمودند چنانچه اضطرارى بوده، ظلم است و هرگاه اختيارى بوده اگر عقل داشتند چطور پذيرفتند و اگر بى شعور بودند مؤاخذه و عقوبت، سزاوار نيست. كيفيت عالم ذر را بيان فرماييد؟

ج:

علامه مجلسى(ره )، در جلد سوم بحارالانوار، اخبار زيادى راجع به طينت و عالم ذر و اخذ ميثاق نقل نموده و خلاصه مضمون آن اخبار اين است كه: خداى تعالى از صلب حضرت آدم ابوالبشر ذرّيه او را تا روز قيامت به صورت ذرّ بيرون آورد؛ يعنى از خُردى و كوچكى مثل مورچه بودند، بعد ارواح آنها راتعلّق به اين اجساد داد و در آن حال، كمال عقل و شعور و اراده و اختيار داشتند، پس اخذ ميثاق به وحدانيت خود و رسالت انبياء(عليهم السّلام ) و ائمه هدى(عليهم السّلام) نمود و فرمود: (الست بربكم) عده اى كه اصحاب يمين بودند از روى اطاعت و رغبت گفتند((بلى )) و اقرار و تصديق حق نمودند و مابقى كه اصحاب شمال بودند، از روى كراهت و بى ميلى((بلى)) گفتند، سپس امتحان فرمود آنها را به اين كه آتش ظاهر شد و امر شد داخل آتش شويد، اصحاب يمين داخل شدند و آتش بر آنها سرد گرديد و مابقى اعراض نمودند و اين امر امتحانى، تا سه مرتبه انجام گرفت .

در تحقيق معانى و بيان مراد از اخبار طينت و عالم ذر و اخذ ميثاق، علما را سه مسلك است:

اول: مسلك اخباريّين است و گويند اين اخبار از متشابهات است و ادراك حقيقت آنها از عقل و فهم ما دور و ايمان اجمالى به آنها كافى است و علم به آنها را بايد به اهل بيت (عليهم السّلام) رجوع داد.

دوم: مسلك شيخ ‌مفيد و سيدمرتضى و طبرسى صاحب مجمع البيان و مفسرين و اتباع ايشان عليهم الرحمه است و ايشان اخبار طينت و آيات و اخبار اخذ ميثاق را حمل بر كنايه و مجاز و استعاره نموده اند به تفصيلى كه در بحار و شرح كافى ذکر شده است و نسبت به خصوص عالم ذر، شيخ مفيد عليه الرحمه مى فرمايد:

خبر صحيح آن اين است كه خداوند تعالى خارج فرمود از پشت آدم ذرّيه او را مثل ذر و پر كرد افق را و آنها را سه قسم فرمود؛ بعضى نور بدون ظلمت و آنها برگزيدگان و پاكان از گناه از اولاد آدم بودند و بعضى ظلمت بدون نور و آنها كفارند كه هيچ طاعتى ندارند. و بعضى نور و ظلمت و آنها اهل طاعت و معصيت اند از مؤمنين و غرض از اخراج ذريه آدم به صورت مزبور، براى اين بود كه خداوند خواست به آدم، كثرت نسل او را بشناساند و قدرت و سلطنت و عجايب خلقت خود را و آنچه را كه بعد واقع مى شود به او بفهماند و اما اخبارى كه در آنهاست فرموده حق تعالى:(الست بربكم ) تا آخر و جواب آنها پس‍ اخبار آحاد است و اعتبارى به آنها نيست بلكه مى فرمايد از مجعولات است.

سپس شيخ مفيد آيه شريفه:

(وَ اِذْاَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنى آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ اَشْهَدَهُمْ عَلى اَنْفُسِهِمْ اَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى شَهِدْنا اَنْ تَقُولُوا يَوْمَ القِيمَةِ اِنّا كُنّا عَنْ هذا غافِلينَ.(1)

يعنى: ((به خاطر بياور زمانى را كه پروردگارت از پشت و صلب فرزندان آدم، ذريه آنها را برگرفت و آنها را گواه بر خويشتن ساخت و فرمود: آيا من پروردگار شما نيستم؟ گفتند: آرى، گواهى مى دهيم چنين كرد براى اين كه در روز رستاخيز نگوييد ما از اين يعنى توحيد غافل بوديم و از پيمان فطرى توحيد، بى خبر بوديم.))

شيخ مفيد فرموده اين پيمان الهى از ذريه آدم به اينكه اقرار كنند به ربوبيت حضرت آفريدگارو توحيدش، همه آنها پذيرفتند، پيمان لفظى و نطقى نبوده و نيز تنها در زمان آدم ابوالبشر نبوده بلكه پيمانى است تكوينى كه همراه آفرينش هر فردى از بشر بوده و هست؛ يعنى حس خداجويى و خداشناسى و استعداد و آمادگى براى حقيقت توحيد در نهاد بشر همراه آفرينش او قرار داده است و اين سرّ الهى در عقل انسانى به صورت يك حقيقت خودآگاه وديعه گذاشته شده است .

بنابراين، همه افراد بشر داراى روح توحيدند و پرسشى كه خداوند از آنها فرمود به زبان تكوين و آفرينش است و پاسخى كه آنها داده اند نيز به همين زبان است و خلاصه اين سؤ ال و جواب و پيمان مزبور، يك پيمان فطرى است كه الا ن هم هر كس در درون جان خود آثار آن را مى يابد و حتى طبق تحقيقات روانشناسان اخير، حس مذهبى يكى از احساسات اصيل روان ناخودآگاه انسانى است و همين حس است كه بشر را در طول تاريخ به سوى خداشناسى هدايت نموده و هر انسان عاقلى به وجدان خود كه رجوع كند مى فهمد او را آفريننده و پرورش دهنده اى است و نيز مى فهمد كه رب او و رب تمام اجزاى جهان آفرينش، يكى است .

بچه سه - چهار ساله اگر به طورى كه نفهمد چيزى جلويش بگذاريد، پيش ‍ از آنكه دست به آن بزند به آورنده اش متوجه مى شود و به فطرت خود مى فهمد كه هر پديده اى، پديدآورنده دارد. و براى پرسش و پاسخ فطرى، تكوينى، استعدادى و حالى در قرآن مجيد و غير آن مواردى است كه نقل آنها براى محل مناسب ترى واگذار مى شود.
مى گويند در عالم ذرّ، ارواح قبول سعادت و شقاوت نمودند چنانچه اضطرارى بوده، ظلم است و هر گاه اختيارى بوده اگر عقل

سوم: مسلك كثيرى از علماى متقدمين و متاخرين است كه تمام اخبار وارده در باب طينت و عالم ذر و اخذ ميثاق صحيح است و ظاهر آنها هم مراد است و منافات با هيچ اصلى و قاعده اى از اصول دين و قواعد عقلى ندارد.

اگر كسى بگويد لازمه اين اخبار، تاييد مذهب جبر است؛ زيرا در عالم ذر، آنچه را شخص قبول كرده، اضطرارا بوده، در جواب گوييم:

اولا: هر كس در آن عالم هرچه قبول نموده از روى اختيار و شعور بوده چنانكه قبلا ذكر شد، بلكه بعضى فرموده اند شعور و عقل براى هر كس در آن عالم بيشتر بوده تا اين عالم .

و ثانيا: مفاد عده اى از اخبار وارده در مقام، اين است كه هر كس در عالم ذر هرچه قبول كرده مجبور و مضطر نيست كه در اين عالم مثل همان را قبول و عمل نمايد، بلكه ممكن است در اين عالم تغيير نمايد؛

چنانچه در ذيل حديثى كه از حضرت اميرالمؤمنين(عليه السّلام) مروى است مى فرمايد:

(و شرط فى ذلك البداء فيهم)؛ يعنى: (شرط فرمود پروردگار عالم بداء را در اصحاب شمال.)

يعنى كسانى كه در آن عالم به سوء اختيار خود سركشى و طغيان ورزيدند و جزء اصحاب شمال شدند، اگر در اين عالم توبه و انابه نمايند و در تبعيت انبيا سعى نمايند، خداوند تغيير مى دهد و آنها را از اصحاب يمين قرار خواهد داد و چون قابل تغيير است در دعاهاى ماه مبارك رمضان و غير آن وارد است:

(و ان كنت من الاشقياء فامحنى من الاشقياء واكتبنى من السعداء فانك قلت و قولك حق:

(يَمْحُواللّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ اُمُّ الْكِتابِ)(2).

و اما استعجاب از اينكه اگر عاقل بودند چگونه اقدام به زيان خود نمودند، گوييم اين استعجاب بى مورد است، مشاهده مى شود كه بسيارى از عقلا در بسيارى از موارد با كمال شعور و اختيار، اقدام به زيان خود نموده اند و بعد پشيمان شده اند و نيز شيطان ملعون با كمال شعور و اختيار، ترك نمود امر حق را و از سجده تمرد كرد.

پي نوشت ها:

1- اعراف/ 172.

2- رعد/39.

منبع: 82 پرسش، شهيد آيه الله سيد عبدالحسين دستغيب

محنت

Mon, 30 Apr 2012 08:38:00 GMT

به محنت ديگران چو خرسندي

روا نه اي به هيچ پيوندي

به ليل و نهار چه اعتبار ايدل

مباد بر اين سراچه دلبندي

فلك كه به هم نميگذارد پلك

زهي طرب ار كه از او فرو بندي

به مرغ شكسته بال وپرچون بايدگفت

حديث عروج ازاين قفس چندي

نه هركه زندگزاف عشق اهلست

نه آنكه شود به يك تشر زندي

به رسم ادب شود گوا ر اتر

جهان به كام اگر خردمندي

به پيرهن يوسف زهرا (س)سوگند

كه سو دهددو چشم رضا مندي

غزال من اركه نرد عشق مي بازي

برابر است قهر وآشتي ولبخندي

هلال دو چشم يار مي گويد

كه ميرسد آن زمان ظفر مندي

رقيب عمل نمي شود درويش

مباد به زعم خود مگر توانمندي

سفرهمه عشق منست ازاين وادي

بيا كه وفا نمي كند مرا چندي

كمر به تحصيل عشق مي بندد

هر آنكه رود به راه خداوندي